BÖBREĞİMİZ NE İŞE YARAR

 
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder    SEYF-İSLAM FORUM Forum Ana Sayfa -> Sağlık
Önceki başlık :: Sonraki başlık  
Yazar Mesaj
Talha
SÜPER ÜYE
<b>SÜPER ÜYE</b>


Kayıt: 08 Şub 2007
Mesajlar: 1614

Durum: Çevrimdışı

Level : 34
HP: 161 / 3226  
 5%
MP: 1540 / 1540  
 100%
EXP: 2 / 124  
 1%
MesajTarih: Pzr Mar 15, 2009 7:51 pm    Mesaj konusu: BÖBREĞİMİZ NE İŞE YARAR Alıntıyla Cevap Gönder

BÖBREKLER/boşaltım işlevinin başlıca organı

Bedendeki işe yaramayan artıkların büyük bölümü, boşaltım sisteminin temel organı olan böbreklerle atılır. Böbrekler karın boşluğunun üst ve arka bölümünde, omurganın her iki yanında yer alan, fasulye biçiminde, kırmızı-kahverengi iki organdır. Lifsi bir bağ dokusuyla örtünmüş ve yağ dokusuyla çevrilmiştir. Ayrıca gene bir bağ dokusu tabakasıyla yerinde tutulurlar. Her böbreğin üst ucunda, değişik hormonlar salgılayan böbreküstü bezleri yar alır. Böbrek üstü bezleri, boşaltımda doğrudan doğruya etkili bir işlev yapmaz; ama oluşturdukları hormonların bazıları, böbreğin çalışmasını etkiler.


Böbreğin içbükey tarafı olan böbrek kapısı (hilum), bedenin orta çizgisine doğru yönelmiştir; dışbükey kenarı ise ters tarafa bakar durumdadır. Böbrekten sidiği akıtacak olan sidik borusu, böbrek kapsından çıkarken, kan damarları ve sinirler de oradan böbreğe girerler.

İÇ YAPI:

Böbrekler kesilerek açıldığında, iki farklı alan görülebilir. Dış alan (kabuk maddesi) sarımsı-kırmızı renklidir; iç alan (öz maddesi) ise daha koyudur. Öz maddesinin iç sınırı, piramit biçiminde yapılardan oluşur; bu piramitlerin tepeleri, böbrek kapısına yöneliktir.

Böbrek, nefron denen görev birimlerinden yapılmıştır; bunlar, bedenin metabolizma artığı maddelerini süzerek toplayan özel borulardır. Bir insan böbreğinde ortalama bir milyon nefron bulunur; kısmen kabuk maddesi, kısmen de öz maddesi içinde uzanırlar.

Kan dolaşımı, metabolizmalarının artıklarını (daha çok üre), nefronlara taşır. Böbrek atardamarları böbrek kapısından girer ve geçici atardamarcıklar denen çok küçük damarlara ayrılır. Her getirici atardamarcıktan çıkan dalcıklarda , böbrek yumacığı denen kılcal damar yumaklarını oluştururlar. Bir böbrek yumacığını, bir kapsül çevreler. Nefronu bir ucundan oluşan yarım ay biçimindeki bu yapıya, Bowman kapsülü denir.

Böbreğin kabuk maddesinde bulunan Bowman kapsülü ve böbrek yumacığına, birlikte, böbrek cisimciği denir. Bowman kapsülünde bir dış, birde iç yaprak vardır; bu iki tabaka arasındaki açıklık nefron boşluğuyla devam eder. Böbrek yumacığını oluşturan atardamarcıkların kapsüle girdiği açıklığa, damar kutbu denir; böbrek yumacığının götürücüsü atardamarcıkları, kapsülden bu açıklıktan çıkar.

Böbrek yumacığındaki yüksek basıncı sayesinde, kanın içindeki elemanların bir bölümü, kılcal damarlardan Bowman kapsülü dışına çıkar, yani süzülür. Meatbolizma artıklarının yanı sıra, büyük ölçüde su, şeker ve tuzlarda süzülür. Böbrek yumacıklarından süzülen ve böbrek yumacığı süzüntüsü denen bu sıvı,kan plazmasına çok benzer; ancak, molekül ağırlığı yüksek olan kan proteinlerini ve kan hücrelerini kapsamaz.

Böbrek yumacığı süzüntüsü, Bowman kapsülünden, kıvrıntılı biçimde yol alan böbrek borucukları (tubuli renalis) içine geçer. En çok kıvrıntılı olan bowman kapsülü yakınındaki bölümüne üst dolaşık borucuk denir; kabuk maddesi içinde uzanır daha sonra daralarak, U biçiminde yol alan ve öz maddesi içinde uzanan böbrek borucuğu, Henle yayı’nı oluşturur. Henle yayını gene kabuk maddesi içinde uzanan alt dolaşık borucuk izler. Nefronun bu üç bölümünü, bowman kapsülünden çıkan götürücü atardamarcığın oluşturduğu ikinci bir kılcal damarcıklar ağı çevirir. Nefrondaki su, şeker ve tuzun kılcal damarlar aracılığıyla geri emilmesiyle, böbrek yumacığı süzüntüsünün yoğunluğu düşer, üre yoğunluğu ise yükselir. Kılcal damarlardaki kan içine geçen ve bedende tekrar kullanılabilecek olan bu maddeler, böbrek toplardamarı (vena renalis) ise alınarak bedenin öteki bölümlerine götürülmesi için genel dolaşıma verilir. Bir çok nefron, içindekileri aynı toplayıcı boruya verir; birçok toplayıcı boruda, öz maddesinin piramitleri içinde ve piramidin tepesine doğru uzanır. Son artık, sidiktir.

Nefronlar sürekli olarak çalışır ve toplayıcı borulardan sidik borusuna sürekli sidik sızıntısı olur. Her böbreğin bir sidik borusu vardır; bu borular sidiği sağımsal (peristaltik) kasılma hareketleriyle geçici olarak depo edildiği sidik torbası içine akıtır.Sidik yolu (urethra) ise, sidik torbasındaki sidiği dışarı atan başka bir kanaldır.

BÖBREKLERİN EVRİMİ

En ilkel hayvanların böbreği yoktur. Tek hücreli hayvanlar, artık ürünleri hücre zarı yoluyla yada kasılabilme yeteneğindeki hücre içi boşluklarda toplayıp, hücre yüzeyine taşımak biçiminde dış ortama atarlar.

Yassı solucanlar gibi daha büyük hayvanlarda boşaltım boruları, alev hücreleriyle örtülmüştür. Bu hücreler artık maddeleri boşaltım kanallarına iten tüyler kapsar. Tüylerin hareketi titreşen bir aleve benzediği için hücrelere alev hücreleri adı verilmiştir.

Toprak solucanlarının her bölümünde nefridiya denen bir çift boşaltım borusu vardır. Bu boruların her iki ucuda açıktır. Beden boşluğuna kadar uzanan bu boşaltım boruları atılacak artık maddeleri içine çekecek tüyler taşır. Öteki ucu ise bedenin dışına açılır.

Omurgalılar gibi, daha yüksek gelişme düzeyindeki hayvanların, böbrekleri vardır. Ama bu guruptaki böbrekler bile çok çeşitlidir. En ilkel tip, bazı ilkel balıklarda görülen pronefros’ tur. Pronefros, beden içinde açık bir ucu olan birkaç böbrek boşaltım borusundan oluşur. Artık maddeler boşaltım borularının açık ucuna, hemen yanlarında yer alan böbrek yumacığı aracılığıyla getirilir. Boşaltım borularının herbiri, beden dışına açılacak yerde tümü Wolff kanalı denen bir tek boruya açılır.

Balık ve kurbağalarda daha gelişmiş bir böbrek olan mezonefros yer alır. Bu böbrekte, bazıları pronefrostakine benzer boşaltım boruları bulunur; ama Bowman kapsülü olan boşaltım boruları da kapsar. Her iki tiptede, artık maddeler böbrek yumacıkları aracılığıyla getirilir.

İnsan böbreği en gelişmiş tip olan metanefros’ tur. Bu böbrek tipi, yalnızca memelilerde değil kuşlar ve sürüngenlerde de görülür.

DİYALİZ

Bazı cisimlerin gözenekli zarlardan daha kolay geçmesi temeline dayanan kimyasal çözümleme yada arıtma yöntemi.

Yarı geçirgen bir zarla (parşömenden yada kolodyumdan) ayrılmış iki ayrı çözelti ele alındığında, diyaliz, bu ortamda çözeltinin kimyasal potansiyellerinin farkının yarattığı etkiyle zarın iki yanında kendiliğinden gerçekleşen bir madde aktarımıdır (burada, çözeltilerden birinin molekülleri söz konusudur).Diyaliz sanayide geçişme (osmoz), ültrafiltrasyon, elektrodiyaliz, vb. yöntemlerle birlikte kullanılır.

TIPTAKİ DİYALİZ UYGULAMALARI

Tıpta,böbrek dışı kan temizleme yöntemleri, diyaliz ilişkilerine dayanır: Karı zarı yoluyla temizleme: beden dışı kan temizleme yada böbrek makinesi. Bu uygulamalar, işlevini geçici olarak yada bütünüyle yitiren böbreğin yerini tutarak, organizmayı üreden ve biriken öbür zehirleyici maddelerden kurtarır. Diyaliz (böbrek dışı kan temizleme) sırasında, yarı geçirgen bir zardan, hastanın plazması ile temizleme sıvısı (diyaliz sıvısı) arasında bir geçiş sağlamak gerekir (temizleme sıvısının erimiş madde olarak derişimleri, normal bir plazmanınkiyle aynı düzendedir). Karın zarı yoluyla temizlemede, zar organizma içindedir ve karın zarının bütün yüzeyinden (yaklaşık olarak 17 000 sm2) oluşur. Beden dışı kan temizlemeyse, selofandan oluşan zar, organizma dışındadır.

KARIN ZARI YOLUYLA TEMİZLEME

Bir sonda yardımıyla, karın zarı boşluğu içinde, on dakikadan daha az bir sürede bir defada iki litre temizleme sıvısı (diyaliz sıvısı) verilir. Sıvı organizma içinde otuz dakika kadar tutulur ve bu sürede temizleme işlemi, karın zarından geçerek gerçekleşir. Sonraki on dakikada,karnın bir başka noktasından, azotlu artık maddeleri de içeren sıvı dışarı alınır. Yani işlem, yaklaşık elli dakika sürer. Temizlemenin kusursuz olabilmesi için, işlemi en az otuz altı, en çok kırk sekiz kez yinelemek gerekir; böylece, karı zarı yoluyla temizleme (karın zarı diyalizi) iki gün sürer. Hasta bu süre boyunca, 80-100 litre sıvı almış olur. En büyük tehlike olan enfeksiyondan yada pıhtılaşmadan korunmak için, temizleme sıvısına antibiyotik ve heparin katılır. Hastanın plazması artık maddelerle yüklü ve derişik olduğu için, temizleme sıvısına da glikoz eklenerek derişmesi sağlanır. Hatta, önemli ödemler bulunduğunda, daha çok sıvı çıkarabilmek amacıyla, katılan glikoz oranı artırılabilir.

BÖBREK DIŞI KAN TEMİZLEME YA DA

YAPAY BÖBREK MAKİNESİ

Selafonın yerleştiği yere göre, iki çeşit yapay böbrek kullanılır: Bobinli böbrek (Twin Coil-Kidney): plaklı böbrek (Kill). Her ikisinin de bazı üstünlükleri ve sakıncaları vardır. Birincisinde işlem kısa sürede gerçekleşir; ama bobin içinde aşırı miktarda kan dolanır ve kullanımdan sonra bobinin atılması gerekir. İkincisinde işlem, daha uzun sürelidir; ama organizma dışı dolaşım hacmi daha azdır ve gerecin yeniden kullanımına olanak verir. Elektrolit derişikliği normal plazmayla aynı olan temizleme sıvısı, mikroptan arındırılmış borular sistemi içinde dolaşır; genellikle dirsek kıvrımı düzeyinde küçük bir girişimle hazırlanan bir atardamardan organizmaya girer ve toplar damardan çıkar.
_________________
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder E-posta gönder
İslamince
GOLD ÜYE
<b>GOLD ÜYE</b>


Kayıt: 01 Eyl 2008
Mesajlar: 2410
Konum: en güzel Şehir...İstanbul
Durum: Çevrimdışı

Level : 39
HP: 467 / 4676  
 10%
MP: 2232 / 2232  
 100%
EXP: 109 / 160  
 68%
MesajTarih: Pzr Mar 15, 2009 10:32 pm    Mesaj konusu: Alıntıyla Cevap Gönder

Allah razıolsun Teşekkürler kardeşim bilgili paylaşımınız için
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder E-posta gönder
Önceki mesajları göster:   
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder    SEYF-İSLAM FORUM Forum Ana Sayfa -> Sağlık Tüm zamanlar GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

 
Geçiş Yap:  
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız

Benzer Konular
Başlık Yazar Forum Cevaplar Tarih
Yeni mesaj yok Zikrin İşlevi, Zikir Ne İşe Yarar, Zi... muhsin iyi Tasavvuf 0 Pzr Şub 03, 2013 5:30 pm Son Mesajı Görüntüle
Yeni mesaj yok Zikrin İşlevi, Zikir Ne İşe Yarar, Zi... muhsin iyi Tasavvuf 1 Çrş Oca 02, 2013 7:43 pm Son Mesajı Görüntüle
Yeni mesaj yok Nihat Hatipoğlu - Mezarda Hangi Amell... SERZAKİR İslami Videolar 0 Prş Ksm 11, 2010 12:32 am Son Mesajı Görüntüle
Yeni mesaj yok Neye Yarar ReYYaN Dini Şiirler 2 Sal Ekm 26, 2010 9:38 pm Son Mesajı Görüntüle
Yeni mesaj yok Resullahı görmeyen göz neye yarar? medcezir Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) 0 Sal Eyl 23, 2008 9:25 am Son Mesajı Görüntüle